Stemmenhoren bij kinderen en jongeren

Wat is het?

Bij kinderen komt stemmenhoren vaak voor. Voor veel kinderen, die met hun stemmen opgroeien, is stemmenhoren normaal. De stemmen kunnen begeleiders en speelkameraadjes, raadgevers en helpers zijn. Deze kinderen komen er meestal tijdens het ouder worden achter, dat niet alle mensen stemmenhoren. De stemmen kunnen echter ook kwelgeesten zijn, pijnigen en onheil brengen. In dat geval zorgen de stemmen met hun boodschappen en bevelen ervoor dat het stemmenhorende kind erg bang wordt en in paniek kan raken.

Stemmenhoren kan vanzelf weer ophouden, maar sommige kinderen en jongeren raken door de stemmen zo verward en angstig, dat ze psychiatrische hulp nodig hebben.

Hoe de omgeving op stemmenhorende kinderen reageert, is voor de aard en de manier waarop kinderen ermee omgaan, van groot belang (Escher e.a. 2002a)

In de medische psychiatrische vakliteratuur wordt stemmenhoren bij kinderen en jongeren, voornamelijk in samenhang met stoornissen als schizofrenie, angst en depressie, migraine, trauma’s, dissociatieve processen en reactieve psychotische episoden beschreven (Escher, 2005).

Onderzoeken naar het voorkomen en de verspreiding van stemmen horen bij kinderen en jeugdigen onder de algemene bevolking laten zien, dat 8% van de kinderen en jeugdigen stemmen hoort. Slechts een derde van hen heeft daarbij een psychiatrische diagnose. (McGee, 2000)
Deze getallen zijn heel belangrijk, want ze laten zien, dat stemmenhoren bij het grootste gedeelte van de kinderen geen ziekmakende ervaring schijnt te zijn. In de meeste gevallen is stemmenhoren iets tijdelijks en verdwijnt ook weer zonder behandeling.

Op grond van nieuwe onderzoeken en met hulp van zelfhulpgroepen, ontwikkelt zich de laatste tijd een nieuwe benadering t.o.v. het stemmenhoren. Volgens deze benadering is stemmenhoren op zich een normale en geen ziekmakende ervaring. Wanneer een succesvolle manier om met de stemmen om te gaan mislukt, kan stemmenhoren echter tot psychische problemen leiden, die een behandeling behoeven. (Escher, 2005)

Een succesvolle manier om met de stemmen om te gaan betekent:
•    het dagelijks leven wordt door de stemmen niet bemoeilijkt
•    het stemmenhorende kind voelt zich niet hulpeloos en machteloos tegenover de stemmen
•    het kind kan de stemmen beïnvloeden en heeft controle

Om succesvol met de stemmen om te gaan, moet het kind vaardigheden ontwikkelen, waarmee het de controle over de stemmen krijgt.

Deze tekst is geschreven door Elke Stammer van het Netzwerk Stimmenhören, de Duitse versie van Weerklank en is met haar goedkeuring vertaald in het Nederlands.